Witelon

WITELON (Witelo, Vitello)

Polski mnich, teolog, filozof, wybity naukowiec – matematyk, optyk, twórca podstaw psychologii postrzegania.

Ur. około 1230 r. na Dolnym Śląsku – zm. przed rokiem 1314.

Witelon uważany jest przez wielu za pierwszego naukowca urodzonego na ziemiach polskich. Rodzi się na Dolnym Śląsku jako syn Polki i niemieckiego kolonisty pochodzącego z Turyngii.

Kształci się na uczelniach za granicą. Następnie przez kilka lat pracuje jako nauczyciel, najprawdopodobniej w Legnicy. W latach 1262-68 znów studiuje – tym razem prawo kanoniczne oraz filozofię i nauki ścisłe we włoskiej Padwie. Później wyjeżdża do Rzymu na dwór ówczesnego papieża Klemensa IV.

Podczas pobytu w Rzymie pisze dwa dzieła. Pierwsze z nich to „Wnioski z Elementów Euklidesa”. Drugie natomiast nosi – charakterystycznie dla pisarstwa tych czasów wyczerpujący – tytuł, a mianowicie: „Witelona matematyka uczonego o optyce, to jest o istocie, przyczynie i padaniu promieni wzroku, światła, barw oraz kształtów, którą powszechnie nazywają perspektywą, ksiąg dziesięcioro”. „Ksiąg dziesięcioro” zawiera twierdzenia i dowody matematyczne własnego autorstwa Witelona. Dzieło ukazuje się w wielu kopiach i znacząco wpływa na ówczesną naukę, co więcej – z czasem zyskuje status podręcznika. Korzystają z niego między innymi Kopernik i Kepler.

Witelon jest członkiem elity XIII-wiecznych uczonych zajmującej się krzywymi stopnia drugiego i wyższych oraz trygonometrią.

Korzystano z: matematyka.net, britishmuseum.org

Foto: commons.wikimedia.org