Leopold Infeld
Leopold Infeld 1938 polskaswiatu.pl

LEOPOLD INFELD

Fizyk teoretyk, współpracownik Borna i Einsteina, wieloletni wykładowca na uniwersytecie w Toronto, sygnatariusz Manifestu Russela-Einsteina.

Ur. 20.08.1898 w Krakowie – zm. 15.01.1968 w Warszawie.

POCZĄTKI

Przychodzi na świat w Krakowie, lata młodości spędza na Kazimierzu. W roku 1916, po ukończeniu gimnazjum, trafia na dwa lata do armii austro-węgierskiej. Pomimo tego, stara się uczestniczyć w wykładach na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po zakończonej służbie podejmuje studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodnicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Wyjeżdża na pół roku do Berlina, gdzie osobiście poznaje Alberta Einsteina. Uczestniczy ponadto w wykładach Maksa Plancka oraz Maksa von Laue.

W 1921 roku uzyskuje doktorat na podstawie pracy dotyczącej teorii względności. Jako jedyny doktor fizyki teoretycznej w Polsce szuka posady na uczelniach wyższych, jednak żydowskie pochodzenie zmusza go do pracy w pomniejszych szkołach żydowskich w Będzinie, Koninie i Warszawie. Jak później przyznaje: jedynymi pozytywnymi wspomnieniami z tych lat są biblioteka uniwersytecka i nieliczne listy od Einsteina.

W końcu, po ośmiu latach, dzięki wstawiennictwu profesora Stanisława Lorii, obejmuje posadę asystenta na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie później otrzymuje tytuł doktora habilitowanego.

ŚWIAT

W 1932 roku w Lipsku publikuje dwie ważne prace: jedną dotyczącą rachunku spinorowego i drugą opisującą równanie Diraca w czasoprzestrzeniach ogólnej teorii względności.

Leopold Infeld
Copertina dell’edizione del 1953 del libro „L’evoluzione della fisica”, IV edizione, aut. Matt Eridani, CC BY-SA 3.0

Wyjeżdża do Cambridge na stypendium Fundacji Rockefellera. Dzięki temu poznaje Maksa Borna, wraz z którym tworzy wkrótce teorię elektrodynamiki Borna-Infelda (1933-1934).

W 1936 roku, za wstawiennictwem Einsteina, otrzymuje roczne stypendium na uniwersytecie Princeton, w konsekwencji wyjeżdża do Stanów Zjednoczonych. Po powrocie, wraz z Einsteinem pisze książkę The Evolution of Physics. The Growth of Ideas from the Early Concepts to Relativity and Quanta, która szybko staje się bestsellerem, ze względu na przystępne przedstawienie trudnych zagadnień fizycznych.

W 1938 roku Leopold Infeld zostaje profesorem fizyki na uniwersytecie w Toronto, gdzie pracuje nad kosmologią relatywistyczną i teorią faktoryzacji.

POWRÓT

W 1950 roku wraca do Polski. Otrzymuje posadę profesora na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie współorganizuje Instytut Fizyki Teoretycznej. W latach 50. i 60. angażuje się w działania przeciw cenzurze, pisze artykuły, stosuje listy, uczestniczy w procesach politycznych.

W roku 1955 sygnuje, wraz z Józefem Rotblatem, Maksem Bornem, Percy’m W. Bridgmanem, Frederikiem Joliot-Curie, Hermannem Josephem Mullerem, Linusem Paulingiem, Cecilem F. Powellem, Hidekim Yukawą apel Einsteina i Russella skierowany do uczonych z całego świata, by zjednoczyli się w dążeniu do zrealizowania światowego pokoju przez rozbrojenie i porozumienie. Warto podkreślić, że apel, co rzadkie, przynosi wymierne efekty.

Pod koniec życia publikuje wspomnienia: Szkice z przeszłości i Kordian, fizyka i ja.

Korzystano z: Żydzi polscy – historie niezwykłe – fragment Joanny Nalewajko-Kulikov

Foto: commons.wikimedia.org, domena publiczna, rok 1938