MIECZYSŁAW WOLFKE

Fizyk, autor metody zestalenia helu, uznany w Europie wynalazca, wykładowca szwajcarskich uczelni.

Ur. 29.05.1883 r. w Łasku k. Łodzi – zm. 04.05.1947 r. w Zurychu.

Przychodzi na świat jako syn inżyniera drogowego, zarazem nauczyciela matematyki i fizyki. W 1900 roku uzyskuje pierwszy patent w Niemczech i Rosji – buduje „telektroskop”, czyli urządzenie przesyłające obrazy na dużą odległość przy wykorzystaniu fal elektromagnetycznych. Podejmuje studia w Liège w Belgii, skąd po dwóch latach przenosi się na paryską Sorbonę.

W roku 1910 otrzymuje stopień doktora filozofii na Uniwersytecie we Wrocławiu dzięki rozprawie o zdolności rozdzielczej układów optycznych na przykładzie mikroskopu. W trakcie pracy nad rozprawą tworzy własną lampę kadmowo-rtęciową, do której prawa patentowe sprzedaje firmie Carl Zeiss.

W 1913 roku wyjeżdża do Szwajcarii, gdzie habilituje się na Politechnice w Zurychu. Recenzentami pracy habilitacyjnej są Albert Einstein i Pierre Weiss. Do 1922 roku pracuje na Politechnice i Uniwersytecie w Zurychu. W okresie szwajcarskim pisze pracę „O możliwości obrazowania optycznego siatek molekularnych” będącą pierwszą na świecie prezentacją koncepcji holografii.

W 1922 roku powraca do Polski, gdzie obejmuje Zakład Fizyczny na Politechnice Warszawskiej. Dwa lata później, wykorzystując owocną współpracę z Instytutem Niskich Temperatur w Lejdzie, odkrywa dwie postaci ciekłej fazy helu i opracowuje metodę zestalenia helu ciekłego.

Przed wybuchem II wojny światowej pracuje dla Ministerstwa Spraw Wojskowych, zajmując się telefonią optyczną i noktowizją. Tworzy samosterujące rakiety przeciwlotnicze.

W czasie okupacji kieruje Zakładem Badawczym Fizyki Technicznej PW, wykłada w Państwowej Wyższej Szkole Technicznej, bierze udział w tajnym nauczaniu.

W 1945 roku przez krótki czas wykłada na Akademii Górniczej w Krakowie i na Politechnice Gdańskiej.

W 1946 roku wyjeżdża do Szwajcarii. Umiera nagle, 4 maja 1947 roku w Zurychu.

Źródła: if.pw.edu.pl, polskieradio.pl

Foto: Mieczysław Wolfke podczas wygłaszania odczytu pt. „Nowe cząstki elementarne” przy aparaturze doświadczalnej (licznik cząstek „alfa”), Warszawa, marzec 1935, ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego.