IGNACY ŁUKASIEWICZ

Farmaceuta, wynalazca lampy naftowej.

Ur. 08.03.1822 r. w Zadusznikach koło Mielca – zm. 07.01.1882 r. w Chorkówce.

Jeszcze jako uczeń rozpoczyna praktykę farmaceutyczną w aptece A. Swobody w Łańcucie. W roku 1840 zdaje egzamin na pomocnika farmaceutycznego w Rzeszowie. Rok później przenosi się do apteki obwodowej E. Hubla, gdzie w roku 1845 zostaje agentem Centralizacji Towarzystwa Demokratycznego Polskiego na Rzeszów z obowiązkiem organizacji powstania w regionie. W roku 1846 za działalność spiskową trafia do więzienia. Przez cały rok odmawia zeznań, nie podaje nazwisk. W końcu zostaje przeniesiony do więzienia we Lwowie, skąd szczęśliwie wychodzi na wolność w związku z brakiem dowodów świadczących przeciwko niemu.

W roku 1848 otrzymuje posadę w jednej z najlepszych lwowskich aptek. Przerywa pracę, aby zostać studentem farmaceutyki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po uzyskaniu tytułu magistra wraca do apteki, gdzie zaczyna interesować się zastosowaniami nafty.

Wpada na pomysł destylacji ropy naftowej. Gotowy produkt ma jego zdaniem właściwości lecznicze. Zakłada wraz z właścicielem apteki spółkę mającą zajmować się dystrybucją leku, jednak popyt okazuje się zbyt niski, aby jej istnienie miało sens.

Nie zaprzestaje pracy z ropą, postanawia wykorzystać ją do oświetlenia. Destyluje ropę różnymi metodami, w końcu konstruując odpowiednią lampę. Gotowy wynalazek powstaje w roku 1853, a pierwsza lampa naftowa oświetla aptekę, w której pracuje. Jeszcze w tym samym roku z takiego oświetlenia korzysta szpital powszechny we Lwowie. 31 lipca 1853 roku po raz pierwszy przeprowadzona zostaje operacja chirurgiczna przy świetle lampy naftowej. Data ta utożsamiana jest z narodzinami przemysłu naftowego.

W roku 1854 w Bóbrce koło Krosna zakłada pierwszą na świecie kopalnię ropy naftowej, a trzy lata później – rafinerię w Klęczanach koło Nowego Sącza. Niestety, rafineria płonie w roku 1859, więc Łukasiewicz przenosi się do Polanki pod Krosnem, gdzie zakłada kolejną. Wspiera finansowo powstanie styczniowe i pomaga popowstaniowym uchodźcom. W 1865 kupuje wieś Chorkówka i folwark Leśniówka, gdzie zakłada nowoczesną rafinerię.

W kolejnych latach inicjuje powstanie kilku kopalni nafty, zakład kąpielowy jodowo-bromowy, finansuje budowę kościoła. W roku 1873 za działalność charytatywną otrzymuje tytuł szambelana papieskiego i Order Św. Grzegorza. W 1877 roku organizuje we Lwowie kongres naftowy. Tworzy w Gorlicach Krajowe Towarzystwo Naftowe.

Politechnika Rzeszowska i Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego w Bóbrce nosi jego imię. W 2009 powstaje film dokumentalny o Łukasiewiczu pt. „Rozjaśnić mrok”.

Pochowany na cmentarzu w Zręcinie na Podkarpaciu.

Korzystano z: biogramy.pl, Wikipedia, Polski Słownik Biograficzny

Foto: commons.wikimedia.com, aut. Andrzej Grabowski, domena publiczna