JORDAKI KUPARENTKO

Polski przedsiębiorca teatralno-cyrkowy mołdawskiego pochodzenia, konstruktor, pirotechnik, pionier awiacji. Według księgi rekordów Guinessa pierwszy człowiek, który przeżył katastrofę lotniczą dzięki wykorzystaniu spadochronu.

Ur. 1784 w Mołdawii – zm. 1844 w Warszawie.

Rodzi się jako Iordache Cuparencu w okolicach miasta Jassy. Mając 15 lat, popada w poważny konflikt z rodzicami, w efekcie opuszcza dom i podejmuje pracę jako malarz dekoracji teatralnych.

Na początku XIX w. Jordaki Kuparentko dołącza do trupy cyrkowej jako linoskoczek. Po paru latach poślubia córkę właściciela trupy, stając się współwłaścicielem przedsięwzięcia.

Podczas jednego z występów w Warszawie, spada z wysokości i łamie sobie nogę, co nie pozwala mu na kontynuowanie kariery. Zostaje w Warszawie, rozwodzi się i rozpoczyna działalność przedsiębiorcy cyrkowego.

Organizuje występy cyrkowców, pokazy fajerwerków, zostaje właścicielem amfiteatru „Heca”.

Po roku 1806 wykonuje cztery loty balonowe w Wilnie i Warszawie, później skupia się na konstruowaniu spadochronu. Wynalazek szybko okazuje się przydatny – w roku 1808 jako pierwsza osoba na świecie przeżywa katastrofę lotniczą, dzięki spadochronowi.

W Warszawie zakłada pierwszy teatr cieni, wzorując się na tureckim teatrze karagöz. Do roku 1842 prowadzi kilka teatrów marionetek, gabinetów zautomatyzowanych figur, zakłada też teatr mechaniczno-optyczny.

Do jego wynalazków należą m.in. mechanizmy poruszające lalkami, buzuton – mechaniczny instrument przypominający katarynkę, czy też strzelba, uważana za prototyp karabinu maszynowego.

Pochowany na warszawskim Cmentarzu Prawosławnym na Woli.

Korzystano z: bliskopolski.pl

POSTACI Z XVIII WIEKU