BARTOSZ GRZYBOWSKI

Chemik, autor oprogramowania pozwalającego na znalezienie łatwiejszych dróg syntezy trudno dostępnych leków „Chematica”. Profesor południowokoreańskiego Ulsan National Institute of Science and Technology.

CHEMATICA

Studiuje na Yale, doktoryzuje się na Harvardzie. Przez 25 lat mieszka i pracuje, również jako wykładowca, w Stanach Zjednoczonych.  Tutaj opracowuje oparte o sztuczną inteligencję oprogramowanie Chematica. Gromadzi ono i uczy się ogromnej liczby typów reakcji chemicznych i ich powiązań, a następnie znajduje optymalne ścieżki reakcji.  W rezultacie – dzięki połączeniu do bazy patentów i katalogów firm produkujących związki chemiczne, algorytmy Chematiki są w stanie wskazać drogę syntezy konkretnego związku z bardzo tanich, łatwo dostępnych substratów, pomijając reakcje opatentowane.

W 2015 wyjeżdża do Korei Południowej, gdzie zostaje profesorem chemii w UNIST – Ulsan National Institute of Science and Technology. Co więcej – kieruje tu laboratorium składającym się z ponad dwudziestu naukowców. Jednocześnie nadzoruje laboratorium w Instytucie Chemii Organicznej PAN.

W 2019 roku otrzymuje przyznawaną przez amerykański Narodowy Instytut Zdrowia nagrodę ASPIRE za badania nad komputerowym planowaniem nieuzależniających leków przeciwbólowych.

Od początku pandemii COVID-19 pracuje nad lekiem. W lutym i marcu 2020, pojawia się informacja o prawdopodobnym pozytywnym wpływie chlorochiny i hydroksychlorochiny (HCQ). Leki zawierające te związki stają się trudno dostępne. Dzięki Chematice, Grzybowskiemu udaje się odkryć metodę syntezy HCQ z tanich składników, bez konieczności korzystania z opatentowanych reakcji chemicznych.

Prawdopodobnie kiedy na rynku pojawi się skuteczniejsze lekarstwo, Chematica znów będzie w stanie szybko znaleźć łatwiejszą i tańszą metodę produkcji.

PUBLIKACJE I NAGRODY

Grzybowski jest ponadto autorem ponad 200 prac z dziedziny chemii, fizyki i biologii.

Wyróżniony kilkunastoma nagrodami amerykańskimi i europejskimi, m.in.: Nagrodą Miękkiej Materii Królewskiego Towarzystwa Chemicznego w Londynie, Nagrodą Kreatywności Niemieckiego Towarzystwa Naukowego, Nagrodą Chemii Koloidów Amerykańskiego Towarzystwa Chemicznego, Nanoscience Prize, Nagrodą Feynmana w kategorii Nanoscience i Nagrodą ASPIRE. W 2015 zostaje wyróżniony tytułem Fellow of the Royal Society of Chemistry.

Korzystano z: grzybowski-group.net, chemistryworld.com, naukawpolsce.pap.pl,csz.pw.edu.pl, rozmowa Bartosza Grzybowskiego i Cezarego Łasiczki tok.fm/wrzesień 2020

MEDYCYNA

NAUKI PRZYRODNICZE