ADAM SZYDŁOWSKI
Inżynier, kierownik ekspedycji odpowiedzialnej za przygotowanie pierwszej bazy dla budowniczych Kolei Wschodniochińskiej, jeden z założycieli miasta Harbin.
Ur. w roku 1860 w Żurawłysze w obwodzie kijowskim – zm. w roku 1911.
W 1896 carska Rosja podpisuje z Chinami traktat umożliwiający budowę linii kolejowej łączącej, jak najkrótszą drogą, kontynentalną Syberię z portem we Władywostoku. Dodatkowo, dwa lata później, chiński port w dzisiejszym Lüshun Rosja bierze w dzierżawę na kolejnych 25 lat. Odnoga głównej linii Kolei Wschodniochińskiej – bo taką nazwę otrzymuje całe przedsięwzięcie – ma zatem dotrzeć także tutaj.
Główna nitka będzie łączyć zabajkalską Czytę z Władywostokiem. W kwietniu roku 1898 na miejscu pojawiają się polscy inżynierowie kolejowi, wśród nich właśnie Adam Szydłowski. To kolejna postać związana z Harbinem, której biogram publikujemy w naszym serwisie. Jedną ze stacji kolejowych zaplanowano w nad rzeką Sungari, największym z dopływów Amuru. Stoją tu już zrujnowane budynki, które Szydłowski, kierownik ekspedycji, postanawia po wyremontowaniu przeznaczyć na siedzibę Dyrekcji Budowy Kolei Wschodniochińskiej. Początkowo osada nosi nazwę „wioska kolejowa Sungari”. Następną fazą rozwoju osady jest zlecona przez Szydłowskiego budowa prowizorycznego portu rzecznego. Dzięki temu już 13 maja cumuje tu parowiec „Św. Innocenty”, a trzy dni później „Błagowieszczeńsk” ze złożonym z polskich inżynierów i budowniczych korpusem, którego celem jest już budowa samej linii kolejowej. Z czasem cała trasa zostaje podzielona na 21 odcinków, a budową 13 z nich będą kierować polscy inżynierowie.
HARBIN
Datę przybycia wyżej wspomnianej załogi „Błagowieszczeńska” oraz oddania do użytku pierwszego z budynków administracyjnych, czyli 16 maja 1898 roku, uważa się dziś za datę powstania miasta Harbin. Oba te zdarzenia zawdzięcza się inżynierowi Adamowi Szydłowskiemu.
Niedługo potem zaczynają się tu osiedlać pierwsi stali mieszkańcy – głównie chińscy i rosyjscy kupcy. Także polska mniejszość jest w Harbinie znacząca, w szczytowym okresie mieszka tu ponad 10 tysięcy naszych rodaków. W mieście działają wówczas polskie szkoły, kościoły, ośrodki kultury, wydawane są polskie czasopisma.
Korzystano m.in. z: serwis Muzeum Historii Polski muzhp.pl, „Most Kierbedzia w Chinach. Polacy zbudowali drogę łączącą Daleki Wschód z Europą” wyborcza.pl 2019, Tobiasz Madejski interia.pl 2026.
