Szolc-Rogoziński polskaswiatu.pl

STEFAN SZOLC-ROGOZIŃSKI

Wizjoner i odkrywca, eksplorator i badacz Kamerunu. 

Ur. 14.04.1861 r. w Kaliszu – zm. 1.12.1896 r. w Paryżu.

Uczy się w niemieckiej szkole we Wrocławiu. Po ukończeniu gimnazjum wstępuje do szkoły marynarki wojennej w Kronsztadzie. W wieku 19 lat zostaje oficerem floty rosyjskiej. Wkrótce na pokładzie żaglowca „Generał Admirał” opływa Afrykę.

Rok później udaje się do Paryża i wstępuje to Paryskiego Towarzystwa Geograficznego. Wraca do Polski szukając funduszy na pionierską eksploracyjną wyprawę afrykańską. W sprawę angażują się min. Bolesław Prus i Henryk Sienkiewicz, którzy porównują młodego entuzjastę do Edmunda Strzeleckiego i postaci z książek Verne’a.

W Paryżu kupuje niewielką jednostkę o nazwie „Łucja Małgorzata”. Na maszcie powiewa bandera francuska i herb Warszawy. Szalupy noszą nazwy „Syrena” i „Warszawianka”. 13 grudnia 1882 roku wypływa z Hawru zapoczątkowując pierwszą polska wyprawę badawczą w Czarnej Afryce. Bada wybrzeże Kamerunu, dorzecze rzeki Mungo, Jezioro Słoniowe, wspina się na najwyższy szczyt Kamerunu.

Wysyła i przywozi do Polski kilkaset eksponatów będących później zaczątkiem kolekcji kilku muzeów. W przeciwieństwie do większości odkrywców i eksploratorów XIX w. stara s przyjaźnić z miejscową ludnością, jego śladami nie podąża ani armia, ani przedstawiciele, absolutnie wówczas bezwzględnego, biznesu. Po powrocie z Afryki wygłasza odczyty we Francji i Wielkiej Brytanii. Członkowie ekspedycji po latach przyznają, że brali pod uwagę próbę pokojowego założenia polskiej kolonii na Czarnym Lądzie.

Bez wątpienia polski eksplorator, pomimo młodego wieku i niezwykle trudnej w porównaniu z obywatelami Niemiec, Francji czy Wielkiej Brytanii sytuacji Polaków pod koniec XIX wieku, dokłada cegiełkę do budowy światowej afrykanistyki.

W roku 1886 wyrusza do Afryki ponownie z zamiarem osiedlenia się tu na stałe. Sprowadza tu żonę. Po 3 latach w wyniku niepowodzeń finansowych i chorób zmuszeni są wrócić do kraju.

Małżeństwo rozpada się, a Szolc-Rogoziński leczy się psychiatrycznie. Po wyjściu z choroby ponownie wyjeżdża do Paryża. Tutaj tragicznie ginie pod kołami konnego omnibusu w wieku zaledwie 35 lat.

Pochowany na cmentarzu komunalnym w Bagneux pod Paryżem.

Korzystano z: art. J. Bielawski, M. Klósak, H. Mąka, K. Zadros – info.kalisz.pl, „Królowie, palawary i zapomniany odkrywca” 2016 reż. W. Rybiński.

Foto: commons.wikimedia.org, domena publiczna