JÓZEF STRUŚ (STRUSIEK, STRUTHIUS)

Szesnastowieczny medyk, autor „Sphygmicae artis iam mille ducentos annos perditae et desideratae libri V” – ważnej dla rozwoju medycyny pracy na temat tętna.

Ur. w 1510 r. w Poznaniu – zm. w r. 6.03.1568 również w Poznaniu.

Rodzi się w rodzinie poznańskich mieszczan. Studiuje na Akademii Krakowskiej, którą kończy z tytułem magistra sztuk wyzwolonych, po czym wyjeżdża do Włoch. W Padwie uzyskuje tytuł doktora medycyny i filozofii. Do 1537 roku pozostaje na uczelni jako wykładowca.

Po powrocie do Polski zostaje wykładowcą na Akademii Krakowskiej, nie pracuje tam jednak długo – przenosi się do Poznania, aby pracować jako nadworny lekarz u wielkopolskiego magnata, Andrzeja Górki. Z polecenia Górki, Struś wyjeżdża na dwór węgierski do Budy. W 1540 roku zostaje wysłany do Konstantynopola – ma uleczyć ciężko chorego sułtana Sulejmana II. Misja kończy się sukcesem, a wdzięczny sułtan proponuje mu pobyt na swoim dworze. Struś jednak nie decyduje się na skorzystanie z intratnej propozycji i wraca do kraju.

Publikuje liczne teksty naukowe, w których na podstawie konkretnych przypadków przedstawia różnorakie problemy medyczne i sposoby ich rozwiązywania. Tworzy też leksykon leków zawierający ich receptury.

Poza prowadzeniem własnych badań, zajmuje się tłumaczeniem dzieł innych wybitnych medyków, m.in. Hipokratesa i Galena.

Najważniejszym dziełem Strusia jest „Sphygmicae artis iam mille ducentos annos perditae et desideratae libri V” z 1555 roku, będące efektem dwudziestoletnich badań nad tętnem. Opisuje podstawowe jego typy, określa ich znaczenie oraz zauważa wpływ temperatury i stanu nerwowego na tętno. Pionierska praca, choć w wielu miejscach prezentująca błędne założenia, stanowi ważny element rozwoju medycyny europejskiej.

Od Króla Filipa II dostaje propozycję pracy na dworze hiszpańskim, odrzuca ją, a w 1559 roku obejmuje posadę nadwornego medyka króla Zygmunta Augusta i przez prawie dwa lata piastuje urząd burmistrza Poznania.

Korzystano z: biogram opracowany przed Oddział Statystyki, Analiz i Sprawozdawczości Wydziału Rozwoju Miasta Urzędu Miasta Poznania, polskieradio.pl

Foto: grafika Antoniego Oleszczyńskiego, XIX w.