Created with GIMP

RUDOLF STEFAN WEIGL

Biolog, wynalazca pierwszej skutecznej szczepionki przeciw tyfusowi.

Ur. 2.09.1883 r. w Przerowie w Czechach – zm. 11.08.1957 r. w Zakopanem.

Przychodzi na świat w rodzinie austriackiej, odbiera jednak polskie wychowanie z rąk ojczyma Józefa Trojnara. W Polsce uczęszcza do gimnazjum, później podejmuje studia przyrodnicze na Uniwersytecie Lwowskim.

Po studiach broni doktorat i habilitację z zoologii, anatomii porównawczej i histologii. Jako privatdozent Uniwersytetu Lwowskiego prowadzi badania nad budową komórki, szczególnie aparatu Golgiego, oraz nad zagadnieniem transplantacji.

Po wybuchu I wojny światowej zostaje powołany do wojska jako parazytolog. Rozpoczyna badania nad światową epidemią tyfusu plamistego. Bada samą chorobę i wszy, które ją roznoszą. Wynajduje pierwszą na świecie szczepionkę przeciwko tyfusowi, właśnie dzięki wykorzystaniu wszy jako zwierząt laboratoryjnych.

W latach 1915-1918 pracuje w szpitalu wojskowym w Przemyślu, gdzie później obejmuje kierownictwo nad nowo powstałą Pracownią do Badań nad Tyfusem Plamistym.

Prowadzi akcję szczepień przeciw durowi plamistemu w misjach belgijskich w Chinach, za co otrzymuje najwyższe odznaczenie papieskie – order św. Grzegorza.

W roku 1939 wyjeżdża do Abisynii, gdzie pomaga w zapanowaniu nad epidemią duru plamistego. W trakcie wojny wraca do Lwowa, aby rozszerzyć produkcję szczepionek antytyfusowych. Chroni przed sowieckimi represjami pracowników Instytutu, udaje mu się nawet doprowadzić do zwolnienia z zesłania do Kazachstanu parę osób.

W 1941 roku, kiedy Niemcy wkraczają do Lwowa i mordują 25 polskich profesorów, Weigl kieruje instytutem pod armią niemiecką, aby uratować pozostałych. Za pracę wymaga jednak pełnej decyzyjności w kwestii personelu. Dziś szacuje się, że ratuje wtedy około 5 tys. członków lwowskiego środowiska naukowego, młodzieży i bojowników ruchu oporu. Jego szczepionka trafia do ludności cywilnej, nawet tej w warszawskim getcie.

W roku 1942 Weigl zostaje zgłoszony jako kandydat do Nagrody Nobla.

Pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, kw. LXVII, rząd płn 2, m. nr 8.

Korzystano z: lwow.home.pl

Foto: ze zbiorów Narodowgo Archiwum Cyfrowego, aut. Marek Munz