LEON BARSZCZEWSKI

Topograf, geolog, archeolog, przyrodnik, glacjolog, ceniony fotograf, badacz kultury Azji Środkowej.

Ur. 20.02.1849 r. w Warszawie – zm. 22.03.1910 r. w Częstochowie.

W roku 1886 wstępuje do Wojskowej Szkoły Konstantynowskiej, rok później zaś do Junkierskiej Szkoły Piechoty w Odessie. Za bronienie pozytywnego obrazu powstańców styczniowych zostaje wydalony z uczelni. Po aneksji Turkmenistanu przez Rosję w roku 1876 zgłasza się na ochotnika do wyjazdu na nowe ziemie, na których służy później w oddziale topograficznym.

Do jego zadań należy badanie terenu i wytyczanie nowych dróg. Chodzi z ważącym 10 kg aparatem fotograficznym, dokumentując cały pobyt. Współorganizuje wyprawy naukowe badaczy rosyjskich, prowadzi prace archeologiczne w Afrasiab. Podczas wykopalisk gromadzi liczną kolekcję eksponatów, z których część sprzedaje Francuzom, a część przekazuje miastu Samarkanda jako zaczątek muzeum. Z zarobionych na sprzedaży pieniędzy buduje kopalnię węgla kamiennego w pobliżu Samarkandy.

W roku 1895 zostaje nagrodzony złotym medalem na wystawie fotograficznej w Paryżu za fotografie lodowców azjatyckich. W roku 1897 roku wraca na obszary polskie. Osiedla się w Siedlcach, gdzie dowodzi pułkiem piechoty.

W roku 1901 otrzymuje kolejny złoty medal za fotografie: tym razem w Warszawie za portrety mieszkańców Azji.

W latach 1904-1905 bierze udział w wojnie rosyjsko-japońskiej. W 1910 roku zostaje oskarżony o sprzeniewierzenie pieniędzy pułku. Nie mogąc się z tym pogodzić popełnia samobójstwo.

Jest autorem pierwszych opisów ludów zamieszkujących tereny Azji Środkowej. Stoi za zlokalizowaniem cennych złóż surowców naturalnych. Wspomnienia ze swych podróży dokumentuje w napisanych barwnym językiem i lekkim piórem opowiadaniach. Niestety, nie dotrwały one do naszych czasów.

Korzystano z: national-geographic.pl

Foto: commons.wikimedia.org, fot. Adolf Guncwol, domena publiczna