JORDAKI KUPARENTKO

Polski przedsiębiorca teatralno-cyrkowy mołdawskiego pochodzenia, konstruktor, pirotechnik, pionier awiacji. Według księgi rekordów Guinessa pierwszy człowiek, który przeżył katastrofę lotniczą dzięki wykorzystaniu spadochronu.

Ur. 1784 w Mołdawii – zm. 1844 w Warszawie.

Rodzi się z nazwiskiem Iordache Cuparencu w obecnej Rumunii, w okolicach Jassy. Mając 15 lat, popada w poważny konflikt z rodzicami, opuszcza dom i podejmuje pracę jako malarz dekoracji teatralnych.

Na początku XIX w. dołącza do trupy cyrkowej jako linoskoczek. Po paru latach poślubia córkę właściciela trupy, stając się współwłaścicielem przedsięwzięcia.

Podczas jednego z występów w Warszawie, spada z wysokości i łamie sobie nogę, co nie pozwala mu na kontynuowanie kariery. Zostaje w Warszawie, rozwodzi się i rozpoczyna działalność przedsiębiorcy cyrkowego.

Organizuje występy cyrkowców, pokazy fajerwerków, zostaje właścicielem amfiteatru „Heca”.

Po roku 1806 wykonuje cztery loty balonowe w Wilnie i Warszawie, później skupia się na konstruowaniu spadochronu. Wynalazek szybko okazuje się przydatny – w roku 1808 jako pierwsza osoba na świecie przeżywa katastrofę lotniczą, dzięki spadochronowi.

W Warszawie zakłada pierwszy teatr cieni, wzorując się na tureckim teatrze karagöz. Do roku 1842 prowadzi kilka teatrów marionetek, gabinetów zautomatyzowanych figur, zakłada też teatr mechaniczno-optyczny.

Do jego wynalazków należą m.in. mechanizmy poruszające lalkami, buzuton – mechaniczny instrument przypominający katarynkę, czy strzelba, uważana za prototyp karabinu maszynowego.

Pochowany na warszawskim Cmentarzu Prawosławnym na Woli.

Źródła: bliskopolski.pl